Tag: Türkiye Türkçesi

Türkçe Fiillerde Kılınış Türlerinin Dil Öğretimindeki Yeri Üzerine

Prof. Dr. Ahmet Karadoğan ile birlikte… Yazının tamamı için tıklayınız. Kılınış (aktionsart) fiil kök ya da gövdesinde belirtilen hareketin gerçek dünyada gerçekleşme esnasında belli noktalara ya da sürece vurgu yapıp yapmamasıdır. Fiil tabanındaki belirtilen hareketin gerçekleşme tarzı fiillerin kılınış türlerini belirler. Özellikle batı dillerinde fiillerde iki farklı kılınış türü (sonlu-sonsuz “telic-atelic”) görülürken Türkçe fiillerde üç …

Devamını oku

Kılınış Özellikleri Bakımından ‘–(I)r…–mAz’ ve ‘–DI…–mAdI’ Yapıları

Yazının tamamı için tıklayınız. Dil içerisinde farklı dil bilgisi kategorileri birbirlerinin kullanım alanlarına girerek birbirlerini biçim ve anlam bakımından etkilerler. Anlam biliminin alanına giren kılınış konusu da biçim bilgisiyle ilgili olan bazı zarf-fiil eklerinin kullanım alanına etki eder. Oğuz ve Kıpçak lehçelerine özgü biçimler olan ve Türkiye Türkçesinde yaygın olarak kullanılan “– (I)r… –mAz” ve …

Devamını oku

Ortak Türkçe Üçgeninde Yansıma Sözlerin Durumu

Ahmet Turan Türk ile… Yazının tamamını indirmek için tıklayınız. Eski Türkçeden bugüne değin Türkçenin ifade gücünü arttıran unsurlardan birisi de yansıma sözlerdir. Bu sözlerin söz varlığı içerisinde özel bir yeri bulunmaktadır. Söz ile anlam ilişkisi sonucunda ortaya çıkan nedensizlik ilkesi, yansıma sözlerde nedenlilik ilkesi ile birbirine bağlanmaktadır; çünkü doğada istemsiz şekildeki insan ve insan dışı …

Devamını oku

Marek Stachowski, Etimoloji

Yazının tamamı için tıklayınız. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsünün 50. yılını kutladığı şu günlerde bilimsel düzeyi yüksek olan bir eser daha enstitünün aracılığı sayesinde okuyucular ile buluştu. Türklük Bilimine Polonya’da önemli hizmetler sunan Marek Stachowski bilindiği gibi “Dolganischer Wortschatz”, “Studien zum Wortschatz der Jakutischen Übersetzung des Neuen Testaments”, “Dolganische Wortbildung”, “Konsonantenadaptation Russischer Lehnwörter im Dolganischen” gibi …

Devamını oku

Avrupa Birliği ile İlgili Metinlerde Özel İsimlerin Türkçeye Çevirisi ve Yazımı

Yazının tamamı için tıklayınız. Özel isimlerin çevirisi ve yazımı kurgusal ve kurgusal olmayan metinlerde bir problem olarak görülmektedir. Aynı türden metinlerde çeviri ve yazım yöntemi farklılık gösterebilmektedir. Örnek olarak Almancada “München” olarak yazılan şehir ismi, İngilizcede “Munich”, Türkçede “Münih” şeklinde çevrilip yazılmaktadır. Oysaki “New York” şehrinin Türkçe çevirimi ve yazımında bu ikilik görülmemekte ve kaynak …

Devamını oku

-yor Eki Sıfat-Fiil Yapar Mı?

Yazının tamamını indirmek için tıklayınız. Şimdiye kadar Türk dili ile ilgili yazılmış olan dilbilgisi çalışmalarında sıfat-fiil ekleri ile ilgili kısımlarda genellikle bu eklere aynı açıdan bakılmıştır. Ekler üzerine yapılmış olan birçok çalışmada eklerin işlevlerinin yalnızca görünün kısımlarına bakılmış, bu işlevler yeterince tartışılmamıştır. Bu eklerden birisi olan -yor da sadece “zaman eki” olarak incelenmiştir. Ancak -yor …

Devamını oku

Ahmet Karadoğan, Türkiye Türkçesinde Kılınış

Yazının tamamını okumak için tıklayınız. Türkiye’de kılınış ve bakış konusu yeterince ele alınmamış olan bir konudur. Bu konudan ilk olarak Türkiye’de Agop Dilaçar bahsetmiştir. Dilaçar’ın çalışmasında kılınış ve bakış konusu “aspekt” başlığı altında ele alınmıştır. “Aspekt 1” ve “Aspekt 2” tabirleri ile Dilaçar, kılınış ve bakış konularını kastetmiştir. Dilaçar’ın çalışmalarını merkeze alarak yapılan birkaç tezden …

Devamını oku

Türkiye Türkçesinde Mental Fiiller

Kitap Tanıtım Bülteninden… Dil ile düşünce arasındaki bağ ele alındığında, dilin düşüncenin malzemesi olduğunu söylemek mümkündür. Aynı şekilde düşünceleri şekillendiren de dildir. Bir diğer deyişle düşüncenin maddesi dil, dilin maddesi ise düşüncedir. Bu açıdan zihinde ya da zihin aracılığı ile gerçekleşen hareketleri ifade eden kelime türlerinden biri mental fiillerdir. Ruhdilbilim ile bilişsel dilbilimin kesişim noktasında …

Devamını oku