Yazarın yazıları

Seyahatnâme Penceresinden Kosova ve Civarı

Yazının tamamı için tıklayınız. Yalnız çağının değil tüm dönemlerin en önemli şahsiyetleri içerisinde yer alan Evliyâ Çelebi, Türk dünyasının olduğu gibi tüm dünyanın araştırmalarına konu ettiği seyyahların başında gelmektedir. Evliya Çelebi’ye atfedilen bu önem Seyahatnâme’nin tarihi bir vesika olmasıyla birlikte kendisinin çok yönlü kişiliğe sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Osmanlı sahasının hemen hemen her bölgesiyle ilgili bilgilerin …

Devamını oku

Dolaysız Söz Aktarımı Açısından Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi’nde Bektaşî Şahsiyetlerin Söylemleri

Yazının tamamını indirmek için tıklayınız. XVII. yüzyılda elli yılı aşkın süreyle Osmanlı topraklarını gezerek gördüklerini Seyahatnâme adlı eserinde yazan Evliyâ Çelebi, yalnızca gezdiği yerlerin coğrafi özelliklerini aktarmakla kalmamış bununla birlikte o bölgelerin tarihinden insanlarına, bitkilerine, yiyeceklerine, giyeceklerine, örf ve adetlerine, mahallî ağızlarına kadar birçok konuda bilgi vermiştir. Evliyâ Çelebi’nin bu tutumu eserin muhteva olarak oldukça önemli …

Devamını oku

Dilbilimci Olarak Evliyâ Çelebi

Yazının tamamını indirmek için tıklayınız. Bu çalışma Omeljan Pritsak’ın altmışıncı doğum günü nedeniyle çıkarılan makaleler arasında yer almaktadır. Bu makaleler Pritsak’ın meslektaşları ve öğrencileri tarafından yazılmıştır. Çevirisi yapılan bu çalışma ise Tibor Halasi-Kun tarafından yazılmış ve bu kitapta yayınlanmıştır. Halasi-Kun bu çalışmasında Türk tarihi, Türk dili, Osmanlı coğrafyası gibi birçok konuda önemli eserlerden olan Evliyâ …

Devamını oku

Türkçe Fiillerde Kılınış Türlerinin Dil Öğretimindeki Yeri Üzerine

Prof. Dr. Ahmet Karadoğan ile birlikte… Yazının tamamı için tıklayınız. Kılınış (aktionsart) fiil kök ya da gövdesinde belirtilen hareketin gerçek dünyada gerçekleşme esnasında belli noktalara ya da sürece vurgu yapıp yapmamasıdır. Fiil tabanındaki belirtilen hareketin gerçekleşme tarzı fiillerin kılınış türlerini belirler. Özellikle batı dillerinde fiillerde iki farklı kılınış türü (sonlu-sonsuz “telic-atelic”) görülürken Türkçe fiillerde üç …

Devamını oku

Anlam Değiştirme Aracı Olarak Olumsuzluk Eki –mA

Yazının tamamı için tıklayınız. Olumsuzluk farklı boyutlara sahip bir alandır. Bu nedenle felsefe, psikoloji ve dil bilim gibi disiplinler arası bir özelliğe sahiptir. Bununla birlikte olumsuzluk dil bilimi içerisinde de farklı boyutlara sahiptir. Biçim bilimi, anlam bilimi ve söz dizimi gibi alanları ilgilendiren olumsuzluk, araştırmacılar tarafından farklı şekillerde incelenmiştir. Her dil bir olumsuzluk işaretleyicisine sahiptir. …

Devamını oku

Kılınış Özellikleri Bakımından ‘–(I)r…–mAz’ ve ‘–DI…–mAdI’ Yapıları

Yazının tamamı için tıklayınız. Dil içerisinde farklı dil bilgisi kategorileri birbirlerinin kullanım alanlarına girerek birbirlerini biçim ve anlam bakımından etkilerler. Anlam biliminin alanına giren kılınış konusu da biçim bilgisiyle ilgili olan bazı zarf-fiil eklerinin kullanım alanına etki eder. Oğuz ve Kıpçak lehçelerine özgü biçimler olan ve Türkiye Türkçesinde yaygın olarak kullanılan “– (I)r… –mAz” ve …

Devamını oku

Ortak Türkçe Üçgeninde Yansıma Sözlerin Durumu

Ahmet Turan Türk ile… Yazının tamamını indirmek için tıklayınız. Eski Türkçeden bugüne değin Türkçenin ifade gücünü arttıran unsurlardan birisi de yansıma sözlerdir. Bu sözlerin söz varlığı içerisinde özel bir yeri bulunmaktadır. Söz ile anlam ilişkisi sonucunda ortaya çıkan nedensizlik ilkesi, yansıma sözlerde nedenlilik ilkesi ile birbirine bağlanmaktadır; çünkü doğada istemsiz şekildeki insan ve insan dışı …

Devamını oku

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi’nde Ölüm Örtmeceleri

Yazının tamamı için buraya tıklayınız. Her toplum kendi sosyo-kültürel yapısından dolayı bir takım kurallar oluşturur. Bu kurallar sadece davranışa yönelik değildir. Dil de bu kurallardan etkilenir. Korkulan, iğrenilen, ayıp sayılan hareketleri yapmak kadar bu hareketleri söylemek de toplum tarafından uygun karşılanmaz. Toplumun bu tabuları sonucu dilde yasaklanan kelimeler daha yumuşak ifadelerle söylenir. Bu tip sözlere …

Devamını oku

Türk Dili Derslerinin Algılanışı ve İşlenişi ile İlgili Sorunlar

Yazının tamamı için tıklayınız. Kültür, bir milletin geçmişten geleceğe çeşitli vasıtalarla aktardığı birikimidir. Bu birikimi aktarmada en önemli araç hiç kuşkusuz dildir. Bu bağlamda değerlendirildiğinde Türk Dili derslerinin önemi yadsınamaz. Çünkü en önemli kültür aktarım aracı dildir. Günümüzde uygulanan Türk Dili derslerinin içerikleri bu büyük kültür birikiminin aktarılmasında yetersiz kalmaktadır. İnsanlar kültürlerini anlamak için öncelikle …

Devamını oku

Marek Stachowski, Etimoloji

Yazının tamamı için tıklayınız. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsünün 50. yılını kutladığı şu günlerde bilimsel düzeyi yüksek olan bir eser daha enstitünün aracılığı sayesinde okuyucular ile buluştu. Türklük Bilimine Polonya’da önemli hizmetler sunan Marek Stachowski bilindiği gibi “Dolganischer Wortschatz”, “Studien zum Wortschatz der Jakutischen Übersetzung des Neuen Testaments”, “Dolganische Wortbildung”, “Konsonantenadaptation Russischer Lehnwörter im Dolganischen” gibi …

Devamını oku