Seyahatname Nedir?

Yazarların yurt içi veya yurt dışı gezilerinde gördüklerini anlattığı yazılara denir. Gezmeyi iş edinen kişi seyyah veya gezgin adıyla anılır. Gezgin, gezip gördüğü yerlerin insanlarını, yaşayışlarını, tarihlerini, medeniyetlerini anlatır. Seyahatnameler, yazarların sadece gezip görmek ihtiyacından doğmamıştır. Çeşitli savaşlar, hac ziyareti, görevle başka ülkelere gönderilen memurların yolculukları sebebiyle seyahatnameler yazılmıştır.

Evliya Çelebi Seyahatnamesi

Evliya Çelebi Seyahatnamesi

Yabancı ülkelere gönderilen elçilerin meydana getirdiği seyahatnamelerde, politik konuların dışında gidilip görülen ülke insanlarının zevklerine, eğlencelerine, giyim-kuşamlarına, folkloruna, sosyal, ekonomik, durumlarına dair pek çok bilgi yer alır.

Osmanlı padişahlarının komutasında çıkılan seferlerde uğranılan yerleri, yapılan işleri günü gününe anlatan ruznameler, hac yolculuğunun anlatıldığı kitaplar da seyahatname özelliği taşırlar.

Oturulan şehrin her köşesinin insanları ve bütün özellikleri ile anlatıldığı eserler de yazıldıkları yüzyıldan uzaklaştıkça ve araya yüzyıllar girdikçe seyahatname olarak kabul edilirler. Evliya Çelebi‘nin Seyahatname‘sinin konuk yerlerini ve bunların arasındaki uzaklıkları gösteren menazil kitaplarıyla, anlatan birinci cildiyle Ayvansarayî’nin Hadikatü’l-Cevamii bu türdendir.

Çok eskiden beri ya zevk için, ya keşif için ya görev gereği gezilip görülen yerlerin yazıldığı eserlerin varlığını biliyoruz. Bu eserlerden birçoğu zamanımıza ulaşmıştır.

Türkler tarafından ilk seyahatnameler Farsça kaleme alınmıştır. Gıyasuddin Nakkaş, Timur’un oğlu Şahrah Çin’e giderken ekibine katılmış, gördüklerini yazmıştır. Eseri Acaikül Letâif adını taşır. Ali Ekber Hatâî adlı bir tüccar da Hıtâîname adını verdiği eserini İstanbul’da tamamlamıştır.
Dünya edebiyatının seyahatnameleriyle tanınmış ünlü isimleri Venedikli Marco Polo (1254-1324), Arap gezgini İbn Batuda (1304-1369)’dır.

Türk edebiyatında seyahatname türünde en önemli eser, Evliya Çelebi (1611-1685)’nin Seyahatname‘sidir. Evliya Çelebi’nin çeşnili bir dille kaleme aldığı bu on ciltlik eseri bize, XVII. yüzyıl Türkiyesinin sanatını, tarihini, coğrafyasını, folklorunu, geleneklerini göreneklerini ayrıntılarıyla verir. Ayrıca Şeydi Ali Reis’in Mirâtü’l-Memâlik, Trabzonlu Mehmet Âşık’ın Menazıru’I-Avalim, Na-bi’nin Tuhfetü’l-Haremeyn, İzzet Molla’-nın Mihnet Keşan adlı eserleri Tanzimat’tan önceki devrede yazılmış seyahatnamelerdir. Yeni Türk edebiyatı sahasında yazılmış seyahatnameler:

Seyyah Mehmet Emin: Asya’ya Vust’-aya Seyahati (1878), Mehmet Midhat Efendi: Avrupa’da Bir Cevelân (1891), Mühendis Faik: Seyahatnâme-i Bahr-ı Muhit (1868), Ömer Lütfî: Ümit Burnu Seyahatnamesi (18′i’5), Ahmet İhsan: Avrupa’da Neler Gördüm (1892), Cenab Şaha-beddin: Hac Yolunda (1909), Âfâk-ı Irak (1915), Avrupa Mektuptan (1919), Ali Suat: Seyahatlerim, Falih Rıfkı Atay: Denizaşırı (1931), Taymis kıyılan (1930), Bizim Akdeniz (1934), Tuna Kıyıları (1938), Hind (1944), Reşat Nuri Güntekin: Anadolu Notları (1936). İsmail Habib Sevük: Yurttan Yazılar (1943).

 

Bu yazıda 18 yorum var.

  1. evliya çelebi seyehatnamsini çok sewerim gzdm süper bir yerdi teşekkürler

  2. ya valla ben seyehat name dedim sadece ama evliya çelebininki çıktı ama genede teşekkürler emeye saygı uğraşmış ama benim aradığım sonuç deil

  3. tek burda birden çoq örnek var sağolun

  4. elinize sağlık aradığım şeyin hepsi değil ama gzeül yapmışınız teşekkür ederim

  5. beğendimmmmmmmm hemde çok çok çok xD,

  6. bence ömemşi ama ödevim için dee yardımcı olur.

  7. Ödevim İçin Gerçekten Güzel Bir Kaynak Teşekkürler …

  8. Evliya celebının kıtaplarını hıc okumadım ama guzel gozukuo sızın bılgılerınızı albılırmıyım acaba

  9. yha ödevime fazla yardımcı olmadı ama olsun biraz yardım etti


  10. zekeriya:

    yha ödevime fazla yardımcı olmadı ama olsun biraz yardım etti

  11. çok güzel olmuş ama aradığımı pek fazla bulamadım

  12. en güzeli ne biliyormusunuz arkadaşlar en güzeli seyahatnamme nedir? öyle değilmi?

  13. ya süper işime yaradı daha nasıl olsun çok açıklayıcı :)

  14. fenerbahçeli güzel
    Perşembe 29 Kasım 2012, 5:57 pm

    çok güzel okula yardımcı

  15. Ya Çooook Teşekkür Ederim. Ödevime Çok Yardımcı Oldu.

  16. Çok merak etmiştim seyehatname’yi.Bir filmde gömüştüm.Çok teşekkür ederim.Ellerinize sağlık.

  17. eline salık istediğimin yarısını buldum ama iiyi

Yorum Yaz