Erkan Hirik
Bir Tutam İroni
Bir Tutam İroni
Ebru, kitreli su üzerine serpilen boyalarla bezenmiş kâğıt ve bunu hazırlama sanatına denir. İslam bezeme sanatlarının hazırlanış tekniği itibariyle en cazibi ve süreli netice alınanı olan ebruculuğun menşei hakkında kesin bir hükme varmak mümkün değildir. VIII.asırdan itibaren Çin’de XII.asırdan itibaren Japonya’da benzer teknikler kullanılarak yapılması, daha sonraki asırlarda Çağatay Türkçesindeki “ebre” ismiyle Türkistan’da ortaya çıkışı, bu sanatın tarihî gelişimi hakkında az da olsa bir fikir vermektedir.
Türkistan’dan en geç XVI. Asır başlarında İpek Yolu’nu takiben İran’a geçişinde “ebrî” olarak adlandırılan bu sanatın, gerçekten bulut kümelerine benzer şekiller taşıması, buluta nispek ifade edilen Farsça ismi doğrulamaktadır. Osmanlılarda da revaç bulan aynı isim, Türkçede “ebru” ya dönüşmüştür. Hatalı olmakla beraber, kaşa benzer şekiller de ihtiva ettiğinden, bu sanat Farsçada “kaş” manasına gelen “ebru” kelimesiyle adlandırılmıştır. Kız çocuklarına isim olarak verilen Ebru da bu kaş manasına gelen kelime değil “Âb-rû” olan yüzsuyu olmalıdır. Keza “yüz suyu hürmetine” gibi bir kullanım ile bu kelime kalıplaşmıştır.
Bir defa yapılan ebrunun aynısı bir daha tekrarlanamaz, ancak benzeri yapılabilir. Bundan dolayı her ebru asla kopya edilemeyecek bir sanat özelliğini taşır.
Ebru kağıdı, yazma kitapların ciltlenmesinde ve yan kağıdı olarak, bundan başka kıt’a ve levhaların iç ve dış pervazlarında, ayrıca koltuk denilen kısımlardan çok kullanılmıştır. Bu sıralananların pek güzel örneklerine müze ve kütüphanelerde rastlanır. Ancak, XIX. Yüzyılda Batıdan ithal edilen matbu ebru kâğıtları, hem bu sanatın zevkini kaçırmış hem de yerli ebrucuların geçimini güçleştirmiştir.
28 Kas 2008 - 21:38
Bu sanatı icra eden insan sayısı çok az sanırım. Bu eşsiz güzelliğin yok olması, ne acı.
Yeneğim olsaydı kensin uygulamak istediğim sanatlar içinde yer alırdı. Hoş ben “Cin Ali “bile çizemem
28 Kas 2008 - 23:23
Gerçekten de öyle yazık. Youtube gibi sitelerde yapılış anının videolarını izlerseniz ne denli güzel bir sanatı ölüme terk ettiğimizi fark edebilirsiniz.
29 Kas 2008 - 19:14
Youtube da ”Birlikte ayrılık”…Hikaye ile birleşince enfes bi izlence.Şiddetle önerilir…(http://www.youtube.com/watch?v=VjsRrUxAum4&feature=related)
03 Ara 2008 - 00:52
huzur bulunan tek yer…
suyun renklerle hüşû içinde muhteşem dansı ve caferağa medresesi…
parmak izi kadar ayrıcalıklı, her birinin yok başka bir benzeri… kesinlikle ömrünüzde bir kerede olsa suya yazmanın keyfini çıkarın derim
11 Şub 2009 - 16:13
İlk kez geçen sene bir kermeste stand açılmıştı orda denedim izlerken çok basit gibi görünüyodu ben de hemen atladım herkes izlerken ilk denememi yaptım, kağıtta ne çıkacağını beklemek gerçekten heyecan vericiydi rezil olmak da ayrı bir konu. Daha sonra da birkaç kez denedim ve bu işi ehlinden öğrenmenin daga iyi olduğuna kanaat getirdim. Evde kahvaltı hazırlarken pekmez-tahin karışımının üzerine sadece tahinle yaptığım denemeler var ama çok sanatsal değil çünkü ekmekle direk mideye gidiyor